Tagi

Śląsk historia Górny Śląsk prawo sztuka religia kościół architektura kultura Opole zabytki polityka Polska socjologia psychologia malarstwo Katowice muzeum pedagogika policja fotografia zarządzanie dzieje literatura administracja ekonomia kobieta szkoła archeologia język Żydzi miasto średniowiecze budownictwo media wojna prasa Wrocław Niemcy społeczeństwo edukacja Gliwice starożytność Racibórz językoznawstwo katalog etnologia marketing Bytom filozofia dziennikarstwo dzieci wojsko parafia film wykopaliska dziecko XIX w. etnografia Rzym Europa kolekcja przyroda geografia Rosja komunikacja rodzina wychowanie Cieszyn słownik grafika ekologia Kraków Śląsk Cieszyński śmierć wystawa nauczyciel rozwój ksiądz nauka muzyka semen antyk przemysł biografia Częstochowa technika Czechy urbanistyka Łódź terapia klasztor człowiek biblia plebiscyt Ukraina kresy górnictwo ochrona reklama medycyna liturgia tradycja Grecja internet BEZPIECZEŃSTWO kult II RP literaturoznawstwo badania młodzież teatr choroba pocztówki Judaica Zaolzie sąd poezja ustrój teoria szkolnictwo skarby region biznes kino wspomnienia turystyka etyka synagoga planowanie antropologia proza krajobraz proces folklor rzeźba Nysa PRL Poznań życie kopalnia zakon przestępstwo usługi emigracja Unia Europejska dziedzictwo telewizja niepełnosprawność teologia państwo Śląsk Opolski Bóg Bizancjum przestrzeń zdrowie radio władza Warszawa szlachta nauczanie samorząd las rysunek kulturoznawstwo oświata kościoły Sosnowiec Bielsko-Biała dwór wizerunek II wojna światowa biskup przedsiębiorstwo miasta samorząd terytorialny praca pamięć cystersi transport więzienie prawosławie dydaktyka tożsamość przestępczość Litwa uczeń finanse historia kultury matematyka informacja fizyka obóz Opolszczyzna logistyka UE plastyka gwara sport naród Rudy ciało lwów pałac gender rozwój przestrzenny Konstytucja kultura łużycka hagiografia cenzura energetyka opieka ekonomika Księstwo Opolskie rewitalizacja filologia historia sztuki książka dyskurs demografia reportaż słowianie katastrofa pielgrzymka sztuka nieprofesjonalna Pszczyna Zabrze duchowieństwo środowisko Chorzów język niemiecki wiara Białoruś cesarz archiwalia resocjalizacja technologia logika demokracja Zagłębie Dąbrowskie język polski Kaszuby stara fotografia podróże gospodarka prawo karne legenda Góra Św. Anny powieść islam mechanika Monachium Świdnica Francja rynek barok Prezydent sentencje Strzelce Opolskie kryminalistyka narodowość księga wolność Dominikanie Pomorze studia miejskie reprint kulinaria inzynieria neolit procesy gazeta stres slawistyka zamek integracja łacina kartografia regionalizm kolej Wielkopolska Żyd polszczyzna modernizm Cesarstwo Rzymskie diecezja historiografia hutnictwo Galicja USA dom powstania śląskie sanacja atlas geologia mapa Gombrowicz protestantyzm energia Rej sanktuarium uniwersytet pomoc społeczna Polacy cesarstwo metalurgia handel informatyka fotografia artystyczna Ameryka służba projektowanie twórczość miłość artysta 1939 XX wiek Jan tekst Będzin projekt dramat materiałoznawstwo inżynieria materiałowa konserwacja Chorwacja mieszkańcy identyfikacja apteka Nietzsche kronika Włochy muzealnictwo farmacja inwestycje Wilno bank komunikowanie firma wino język angielski szkice nazizm Rybnik kara granice kryzys strategie prawo europejskie XX w. mediacja urbanizacja III Rzesza powstania okupacja szczęście XIX wiek antologia Anglia ludzie zachowanie Hegel Krapkowice pożar konflikt osadnictwo powódź frazeologia konsumpcja modelowanie flora konkurencyjność propaganda Izrael księstwo mniejszość metodologia jedzenie zabytek Indie praktyka ikona W Odra pracownik socjalny jubileusz esej Siewierz zwierzęta gimnazjum fauna Gdańsk organizacja public relations przemoc przedszkole Prusy myśli Słowacja postępowanie Wittgenstein dyplomacja hermeneutyka pogrzeb ryby prawo cywilne 1914 wielokulturowość kompozytor psychologia rozwojowa więziennictwo przepisy produkt Jura Wielka Brytania Chiny rzecznik pamiętnik język rosyjski ochrona środowiska ryzyko metropolia system problematyka król kalendarz pisarz ROSYJSKI narkotyki Niemodlin katolicyzm Ruda Śląska transformacja pacjent chrześcijaństwo kicz klient Księstwo Raciborskie osobowość komiks Polonia dusza Hitler karne monografia symbol poradnik lęk Mikołów plan zawód aksjologia Fabian Birkowski hobby ikonografia kształcenie wybory feminizm Conrad humanizm Gleiwitz psychika woda anglistyka pradzieje kodeks infrastruktura AZP terroryzm socrealizm zwyczaje Romowie gotyk Japonia jaskinia politologia kapitał kolekcjonerstwo historia literatury kościół katolicki korupcja Kant sacrum topografia psychologia osobowości DNA granica migracja autonomia papież Miłosz biblioteka Habermas święty Białoszewski Bydgoszcz mit genetyka biologia wody interpretacje dokumenty fałszerstwo broń analiza leksyka semantyka POLONISTYKA złote franciszkanie Łambinowice epoka brązu Piłsudski postępowanie administracyjne wieś etniczność polski Grodków rasa etymologia przesladowania ołtarz socjalizacja rzeka katedra globalizacja industrializacja lotnictwo Matejko endecja pocztówka gmina Italia podręcznik autyzm Ślązacy Jasna Góra grodziska album medioznawstwo Hiszpania powstanie śląskie święci prawa człowieka linoryt patologia mieszkalnictwo Kapuściński akwaforta mowy Normanowie Słowacki czasopisma konflikty 1945 Szczepański Księstwo Cieszyńskie frazeologizmy Olkusz obraz okultyzm architektura drewniana Śląski dziennikarz biogram praca socjalna Ślązaczka wysiedlenia rzemiosło Potocki Żywiec przeszłość odpowiedzialność instytucje nowy jork erotyka zbrodnia ewangelicy informacja publiczna powstanie kardynał arcydzieła kapituła kodeks postępowania administracy produkcja podróż zabory metafizyka duszpasterstwo Piastowie militaria chór ADHD Lewin Brzeski prawoznawstwo jezuici gotowanie Habsburgowie obszar chronionego krajobrazu decyzja administracyjna

Szukaj

Marzec 1968 roku w województwie katowickim - Sylwester Fertacz, Kazimierz Miroszewski

Marzec 1968 roku w województwie katowickim - Sylwester Fertacz, Kazimierz Miroszewski

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego — Katowice 2009
Stron 212, bibliografia, indeks nazwisk,
miękka oprawa foliowana, format ok. 24 cm x 16,5 cm, Niski nakład !

Więcej szczegółów

Promocja tygodniowa !
22,00 zł

25,00 zł

1 dostępny

Ostatnie egzemplarze!

30 other products in the same category:

Z notatki wydawniczej :

Książka dotyczy marcowych wydarzeń 1968 roku w ówczesnym województwie katowickim.
Uwagę zwrócono przede wszystkim na animatorów protestów marcowych – studentów.
Wystąpienia młodzieży akademickiej na Śląsku starano się pokazać na tle wydarzeń marcowych
w całym kraju, uzupełniając opisy, z jednej strony, zebranymi relacjami uczestników i świadków
ówczesnych protestów, z drugiej zaś – dokumentami (z zasobów Instytutu Pamięci Narodowej,
Oddział Katowice oraz Archiwum Państwowego w Katowicach i Częstochowie;
autorom nie udało się natomiast dotrzeć do wszystkich dokumentów przechowywanych w archiwach
poszczególnych uczelni). Autorzy polemizują z opinią, że w dniach marcowego protestu studenci śląscy
byli jednym z bardziej biernych środowisk akademickich.


O autorach :

Sylwester Fertacz, doktor habilitowany profesor Uniwersytetu Śląskiego,
kierownik Zakładu Historii Najnowszej 1918–1945 Uniwersytetu Śląskiego.
Zainteresowania badawcze: problemy historii idei wzajemności słowiańskiej w XX wieku,
historii Europy Wschodniej i najnowszej historii Śląska (m.in. wywózki Górnoślązaków
do pracy w ZSRR w 1945 r. i Marzec’68).
Wybrane publikacje: Komitet Wszechsłowiański w Moskwie 1941–1947 (Katowice 1991);

Polska myśl słowiańska w okresie drugiej wojny światowej (Katowice 2000).

 

[powyższy tytuł dostępny w ofercie Księgarni E-KODEKS Gliwice]

 


Kazimierz Miroszewski – dr hab., jest adiunktem w Zakładzie Historii Najnowszej po 1945 roku
Uniwersytetu Śląskiego. Jego zainteresowania badawcze skupiają się na problemach funkcjonowania
aparatu represji (Centralny Obóz Pracy Jaworzno. Podobóz ukraiński (1947–1949.  Katowice 2001,
Obozy pracy przymusowej na terenie Katowickiego i Chorzowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego
(1945–1950. Katowice 2002, Niewola i śmierć węglem naznaczona. Obozy pracy przymusowej przy
kopalni „Wesoła”. Mysłowice 2011, funkcjonowania Komisji Specjalnej do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem
Gospodarczym) oraz najnowszej historii Śląska (Marzec 1968 roku, „Solidarność” Częstochowska,
dzieje miast po 1945 roku).


WSTĘP :

Czterdziesta rocznica Marca ’68 stanowi dobrą okazję do przypomnienia wydarzeń,
które zatarły się już w świadomości społecznej i są praktycznie nieobecne w świadomości młodzieży.
Przeprowadzone ostatnio badania wykazały, że 87% młodych ludzi w Polsce nie wie, co się wtedy działo.
Można przypuszczać, że nie lepiej jest z pamięcią o wystąpieniach studenckich sprzed 40 lat
w byłym województwie katowickim.
Jest to o tyle prawdopodobne, iż jeszcze kilkanaście lat temu panowało dość powszechne przekonanie,
że w dniach marcowego protestu studenci śląscy byli jednym z bardziej biernych środowisk akademickich.
Na taką opinię miało wpływ kilka przyczyn. Po pierwsze, niepowodzeniem skończyła się próba zebrania
podpisów w środowisku akademickim województwa katowickiego pod petycją złożoną w dniu 16 lutego 1968 roku
w Sejmie przez studentów Warszawy i Wrocławia, wyrażającą protest przeciw zakazowi dalszego wystawiania
Dziadów Adama Mickiewicza w Teatrze Narodowym w inscenizacji Kazimierza Dejmka.
Co prawda dyskutowano o wydarzeniach warszawskich w nielicznych grupkach, m.in. o manifestacji ulicznej
w Warszawie z 30 stycznia, ale Służba Bezpieczeństwa w Katowicach nie odnotowała żadnych
niebezpiecznych sygnałów, świadczących o możliwości protestów młodzieży.
Po drugie, środowisko studenckie województwa katowickiego było środowiskiem wybitnie technicznym,
w mniejszym stopniu zainteresowanym bieżącymi wydarzeniami polityczno-społecznymi i — może to ryzykowne
stwierdzenie — aktywizującym się dopiero w momencie, kiedy władze jawnie oraz brutalnie naruszały
i tak ograniczone swobody konstytucyjne. Jeden z ówczesnych studentów Politechniki Śląskiej po latach pisał m.in.:
„Jako słuchacz pierwszego roku automatyki wiedziałem wtedy, że Zrzeszenie Studentów Polskich jest ponoć
najbardziej demokratyczną instytucją od Łaby aż po Władywostok. Zapisałem się więc do ZSP i na tym kończył się
mój i większości kolegów udział w polityce”
Studentów nauk społecznych czy też humanistycznych, bardziej żywo interesujących się bieżącą polityką
i bardziej aktywnych społecznie, było wówczas w środowisku akademickim Górnego Śląska bardzo mało.
Po trzecie, środowisko akademickie województwa katowickiego było środowiskiem nie tylko mniej licznym
od warszawskiego, krakowskiego, wrocławskiego czy poznańskiego, ale także bardzo rozproszonym,
co niewątpliwie utrudniało jego samoorganizację i wyłonienie grupy przywódczej.
Po czwarte wreszcie, krzywdząca dla tego środowiska opinia o małej aktywności w dniach marcowego protestu
wynikała po prostu z braku informacji na temat rzeczywistego przebiegu manifestacji studenckich w miastach
Górnego Śląska, szczególnie w Katowicach, i w Częstochowie. Ani „Trybuna Robotnicza”
(organ Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach), ani „Dziennik Zachodni”, nie mówiąc już o ogólnopolskich
organach prasowych, o zaburzeniach w miastach górnośląskich w dniach od 11 do 16 marca w ogóle nie wspominały.
Dopóki uniemożliwiano wgląd w materiały milicyjne, wiedza o tamtych wydarzeniach była znikoma,
a w miarę upływu czasu zacierały się one także w pamięci bezpośrednich ich uczestników i świadków.
Pojawiające się niekiedy okazjonalne wspomnienia były nadzwyczaj skromne i fragmentaryczne.
Kiedy w końcu lat dziewięćdziesiątych XX wieku przygotowywano do publikacji zbiór dokumentów obrazujących
genezę i rozwój Uniwersytetu Śląskiego, autorzy nie byli w stanie dotrzeć do żadnego dokumentu związanego
z wydarzeniami marcowymi w ówczesnej Wyższej Szkole Pedagogicznej oraz w Filii Uniwersytetu Jagiellońskiego,
z których w tym samym roku, po ich połączeniu, utworzono Uniwersytet Śląski.
W nielicznych, skromnych wspomnieniach naocznych świadków i uczestników tamtych wydarzeń
oraz w świadomości społecznej zachowały się tylko niektóre epizody z marca 1968 roku, zlewające się jakby
w jedno wydarzenie: brutalna pacyfikacja manifestacji studenckiej w Gliwicach,
zebranie studentów w auli Wydziału Prawa Filii UJ przy ul. Bankowej 8, po którym uczestników
zgromadzenia zaatakowała milicja z psami, zajścia na pl. Wolności w Katowicach oraz wiec poparcia
dla władz partyjno-państwowych na pl. Dzierżyńskiego, z przemówieniem I sekretarza Komitetu Wojewódzkiego
Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Edwarda Gierka, potępiającym mącicieli „spokojnej śląskiej wody”.

Przekazanie do Instytutu Pamięci Narodowej materiałów Służby Bezpieczeństwa i ich udostępnienie badaczom
pozwoliło pełniej zrelacjonować wydarzenia marcowe we wszystkich uczelniach ówczesnego województwa katowickiego,
a jednocześnie poznać nazwiska przynajmniej części organizatorów oraz uczestników demonstracji i protestów.
W marcu 2003 roku, na konferencji naukowej zorganizowanej w Oddziałowym Biurze Edukacji Publicznej
Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie w 35. rocznicę Marca ’68 Jarosław Neja, pracownik naukowy IPN w Katowicach,
przedstawił po raz pierwszy szczegółowy opis ówczesnych wydarzeń w uczelniach dawnego województwa katowickiego.
Ten sam autor w tymże 2003 roku opublikował artykuł poświęcony tłumieniu przez śląską Służbę Bezpieczeństwa
protestów studenckich. We wrześniu 2005 roku, na konferencji poświęconej 140. rocznicy praw miejskich Katowic,
zaprezentowano, w nieco szerszym ujęciu, przebieg protestów studenckich w samych Katowicach,
ujawniając nazwiska części głównych bohaterów wydarzeń. Opierając się głównie na opracowaniu Jarosława Neji,
w miarę szczegółową relację z wydarzeń marcowych w byłym województwie katowickim na tle wydarzeń w innych
miastach Polski przedstawił także Jerzy Eisler.
Niniejsze opracowanie ma na celu nie tylko przypomnienie, ale przede wszystkim przybliżenie szerszemu gronu
czytelników marcowych wydarzeń 1968 roku w ówczesnym województwie katowickim.
Uwagę zwrócono przede wszystkim na animatorów protestów marcowych — studentów, natomiast nie należy zapominać,
że w wydarzeniach 1968 roku znaczącą rolę — zresztą nie tylko w województwie katowickim — odegrali także
uczniowie i młodzi robotnicy. W niniejszej publikacji pominięto ten aspekt wydarzeń, z wyjątkiem Bielska-Białej,
podobnie jak wiele innych kwestii, takich jak np. problem nagonki antyżydowskiej, postawa Kościoła katolickiego
wobec protestów młodzieży itp., wymagających bowiem bardziej pogłębionych badań.
Wystąpienia studentów śląskich starano się pokazać na tle wydarzeń marcowych w całym kraju, uzupełniając opisy,
z jednej strony, zebranymi relacjami uczestników i świadków ówczesnych protestów, z drugiej zaś — dzięki
uprzejmości pracowników Instytutu Pamięci Narodowej, Oddział Katowice, pracowników Archiwum Państwowego w Katowicach
i w Częstochowie — dokumentami. Dokonano wyboru najistotniejszych dokumentów, ponieważ
w zachowanych materiałach MO i SB bardzo często powtarzane są dane już wcześniej podawane w sprawozdaniach.
Autorom nie udało się na razie dotrzeć do wszystkich dokumentów przechowywanych w archiwach poszczególnych uczelni,
np. materiałów komisji dyscyplinarnych, choć wiadomo, że takowe, przynajmniej na niektórych uczelniach,
były powoływane, m.in. na posiedzeniu Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego w dniu 16 marca 1968 roku,
na wniosek prorektora ds. Filii UJ w Katowicach, powołano Komisję Dyscyplinarną ds. Studentów Filii UJ
pod przewodnictwem doc. dr. Antoniego Agopszowicza, ale brak informacji, aby podjęła ona jakiekolwiek
decyzje w sprawach marcowych wystąpień studenckich.

Sylwester Fertacz, Kazimierz Miroszewski


SPIS TREŚCI :

Wstęp (Sylwester Fertacz, Kazimierz Miroszewski)

Rozdział pierwszy
Geneza i przebieg protestów studenckich w ośrodkach akademickich w kraju
(Kazimierz Miroszewski)

Rozdział drugi
Środowisko akademickie województwa katowickiego i jego udział w wydarzeniach 1968 roku
(Sylwester Fertacz)

Rozdział trzeci
Stosunek władz województwa katowickiego do wydarzeń marcowych
(Kazimierz Miroszewski)

Wspomnienia (zebrał i opracował Kazimierz Miroszewski)

Dokumenty (zebrał i opracował Kazimierz Miroszewski)

Bibliografia
Indeks nazwisk


Summary
Zusammenfassung