Tagi

Śląsk historia Górny Śląsk prawo sztuka religia architektura kościół kultura Opole zabytki polityka Polska socjologia psychologia malarstwo Katowice muzeum pedagogika policja fotografia zarządzanie literatura administracja ekonomia kobieta szkoła archeologia dzieje język Żydzi miasto średniowiecze budownictwo media wojna prasa Wrocław Niemcy społeczeństwo edukacja Gliwice starożytność Racibórz językoznawstwo katalog etnologia marketing Bytom filozofia dziennikarstwo dzieci wojsko film wykopaliska XIX w. dziecko etnografia Rzym Europa parafia kolekcja przyroda geografia Rosja komunikacja rodzina wychowanie Cieszyn słownik grafika ekologia Kraków Śląsk Cieszyński śmierć wystawa nauczyciel ksiądz rozwój nauka muzyka antyk semen Częstochowa przemysł biografia technika Czechy urbanistyka Łódź terapia klasztor biblia człowiek plebiscyt Ukraina kresy górnictwo ochrona reklama medycyna liturgia tradycja Grecja internet BEZPIECZEŃSTWO kult II RP literaturoznawstwo młodzież badania teatr choroba pocztówki Judaica Zaolzie sąd poezja ustrój teoria szkolnictwo biznes skarby region wspomnienia kino etyka turystyka synagoga planowanie antropologia proza krajobraz proces folklor rzeźba PRL Nysa kopalnia życie Poznań zakon przestępstwo usługi Unia Europejska emigracja dziedzictwo telewizja niepełnosprawność teologia państwo Śląsk Opolski Bóg Bizancjum przestrzeń zdrowie radio władza Warszawa szlachta samorząd nauczanie las rysunek kulturoznawstwo oświata kościoły Bielsko-Biała dwór Sosnowiec wizerunek II wojna światowa biskup przedsiębiorstwo miasta samorząd terytorialny praca pamięć cystersi transport więzienie prawosławie dydaktyka tożsamość przestępczość uczeń Litwa finanse historia kultury informacja matematyka fizyka obóz Opolszczyzna logistyka plastyka gwara UE sport naród Rudy ciało lwów pałac rozwój przestrzenny gender Konstytucja kultura łużycka cenzura energetyka hagiografia opieka Księstwo Opolskie ekonomika rewitalizacja filologia książka historia sztuki reportaż dyskurs demografia katastrofa słowianie sztuka nieprofesjonalna Pszczyna środowisko Chorzów Zabrze duchowieństwo język niemiecki cesarz wiara Białoruś archiwalia resocjalizacja logika technologia demokracja Zagłębie Dąbrowskie podróże stara fotografia gospodarka język polski Kaszuby legenda prawo karne powieść islam mechanika Świdnica Francja Prezydent Strzelce Opolskie sentencje rynek barok księga kryminalistyka narodowość wolność Pomorze Dominikanie reprint kulinaria studia miejskie neolit inzynieria procesy gazeta stres zamek slawistyka integracja łacina Wielkopolska kolej regionalizm kartografia modernizm pielgrzymka Żyd polszczyzna Cesarstwo Rzymskie diecezja historiografia Galicja hutnictwo USA dom sanacja mapa geologia powstania śląskie atlas Gombrowicz protestantyzm Rej energia Polacy uniwersytet pomoc społeczna cesarstwo metalurgia handel informatyka służba fotografia artystyczna Ameryka twórczość projektowanie miłość 1939 Góra Św. Anny artysta XX wiek Jan tekst Monachium projekt Będzin dramat inżynieria materiałowa mieszkańcy apteka identyfikacja Chorwacja materiałoznawstwo konserwacja Nietzsche kronika muzealnictwo farmacja inwestycje Włochy komunikowanie Wilno bank firma język angielski nazizm wino szkice Rybnik kara granice kryzys strategie XX w. prawo europejskie powstania III Rzesza mediacja urbanizacja okupacja szczęście Anglia antologia XIX wiek zachowanie ludzie Hegel Krapkowice pożar osadnictwo powódź konflikt frazeologia modelowanie konsumpcja konkurencyjność flora sanktuarium księstwo metodologia propaganda Izrael mniejszość zabytek Indie praktyka jedzenie W esej Odra ikona jubileusz pracownik socjalny zwierzęta Siewierz fauna Gdańsk gimnazjum public relations organizacja przemoc przedszkole Prusy myśli Słowacja Wittgenstein dyplomacja hermeneutyka pogrzeb postępowanie ryby prawo cywilne 1914 kompozytor wielokulturowość produkt przepisy Wielka Brytania Chiny Jura psychologia rozwojowa więziennictwo język rosyjski ochrona środowiska ryzyko rzecznik pamiętnik problematyka król system kalendarz metropolia pisarz narkotyki Niemodlin ROSYJSKI pacjent transformacja chrześcijaństwo kicz katolicyzm klient osobowość komiks Hitler Polonia dusza Księstwo Raciborskie monografia karne symbol plan lęk Mikołów poradnik hobby ikonografia zawód aksjologia Fabian Birkowski Conrad humanizm Gleiwitz kształcenie wybory feminizm psychika woda AZP kodeks anglistyka pradzieje infrastruktura terroryzm socrealizm Romowie zwyczaje jaskinia politologia kolekcjonerstwo kapitał Japonia gotyk kościół katolicki historia literatury korupcja Kant sacrum topografia DNA granica autonomia migracja papież psychologia osobowości Habermas święty biblioteka Białoszewski Bydgoszcz Miłosz mit genetyka dokumenty fałszerstwo wody analiza broń leksyka biologia interpretacje POLONISTYKA złote semantyka Piłsudski Łambinowice epoka brązu polski Grodków rasa postępowanie administracyjne wieś etniczność ołtarz rzeka katedra socjalizacja etymologia przesladowania globalizacja industrializacja endecja lotnictwo Italia podręcznik pocztówka gmina autyzm Ślązacy Hiszpania album grodziska Jasna Góra medioznawstwo prawa człowieka powstanie śląskie święci akwaforta Kapuściński mowy Normanowie linoryt mieszkalnictwo patologia konflikty Księstwo Cieszyńskie 1945 Szczepański frazeologizmy Słowacki Olkusz czasopisma dziennikarz biogram praca socjalna Śląski Ślązaczka okultyzm obraz architektura drewniana przeszłość odpowiedzialność nowy jork instytucje wysiedlenia rzemiosło Potocki Żywiec informacja publiczna arcydzieła powstanie kardynał ewangelicy erotyka kapituła zbrodnia produkcja zabory metafizyka ADHD duszpasterstwo Piastowie chór kodeks postępowania administracy militaria podróż jezuici gotowanie Habsburgowie Lewin Brzeski prawoznawstwo Ewangelia konferencja kreatywność obszar chronionego krajobrazu decyzja administracyjna

Szukaj

Układ lokalizacyjny miast typu system — sieci na obszarze Polski — Robert Krzysztofik

Układ lokalizacyjny miast typu system — sieci na obszarze Polski — Robert Krzysztofik

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego — Katowice 2009
Stron 136, ryc., tab., przypisy, aneks, miękka oprawa foliowana, format ok. 24 cm x 17 cm

Niski nakład !

Więcej szczegółów


18,00 zł

1 dostępny

Ostatnie egzemplarze!

30 other products in the same category:

Z notatki wydawniczej :

W pracy nie przestrzega się wszystkich rygorów studium geograficznego, zwłaszcza jeśli chodzi o aspekt metodologiczny. Dla badanego okresu brak pełnej bazy danych źródłowych (tzw. pierwotnych), w wielu kwestiach zatem możliwe jest jedynie odtworzenie rzeczywistości.
Autor niniejszego opracowania jest geografem historycznym wywodzącym się ze środowiska geograficznego, prezentuje więc ujęcie teoretyczno-empiryczne analizowanego zagadnienia.
Omawiany model stosunkowo rzadko pojawia się w krajowych publikacjach historycznych, a jeszcze mniej znany jest w środowisku geograficznym. Rolą autora w tym względzie było przybliżenie zastosowanej koncepcji i próba jej oceny. Chodziło bowiem o to, by problemy badawcze, a także pewne nieścisłości terminologiczne nie utrudniły próby przybliżenia i zastosowania jednej z bardziej interesujących koncepcji wyjaśniania procesów urbanizacji – modelu układu lokalizacyjnego miast typu system – sieci P. Hohenberga i L.H. Lees.

O AUTORZE :

Robert Krzysztofik, dr, adiunkt w Katedrze Geografii Ekonomicznej Uniwersytetu Śląskiego (Zakład Gospodarki Przestrzennej). Zainteresowania naukowe koncentrują się na zagadnieniach dotyczących: genezy, rozwoju i funkcjonowania miast oraz systemów miast.
Problematykę tą rozwiązuje z punktu widzenia: geografii miast, geografii ekonomicznej, geografii historycznej i gospodarki przestrzennej. Autor lub współautor 10 książek monograficznych, 1 przewodnika do ćwiczeń, redaktor 1 książki oraz autor lub współautor kilkudziesięciu artykułów naukowych poświęconych problematyce miejskiej, w tym także w języku angielskim.
W latach 2009–2012 był w Uniwersytecie Śląskim kierownikiem międzynarodowego Projektu SHRINK SMART, poświęconemu procesowi kurczenia się miast.

WPROWADZENIE [obszerne fragmenty]

Rozwój współczesnych systemów osadniczych w Europie i w Polsce przechodzi największe w swej historii zmiany. Dynamika procesów urbanizacyjnych, globalizacja gospodarki, postęp społeczny sprawiają, że miasta, a w zasadzie ich sieci, stają się głównymi arenami przeobrażeń kontynentu europejskiego.
Specyfika zmian życia społeczno-ekonomicznego zarówno w Europie, jak i na świecie coraz częściej jest sprowadzana do zjawiska usieciowienia (por. m.in.: Batten, 1995; Stryjakiewicz, 2001; Global Networks..., 2002; Taylor, 2003). Pod tym pojęciem rozumie się zwykle zdefiniowane zbiory miast cechujące się widoczną samoorganizacją opartą na współpracy ekonomiczno-społecznej oraz wynikających z niej konkretnych układach powiązań. Specyfiką układów miast sieciowych jest ich transgraniczny, a najczęściej transkontynentalny charakter. Postęp społeczno-ekonomiczny ostatnich dwóch stuleci sprawił, że mówiąc o współczesnym układzie osadniczym (tu: miejskim), traktuje się go de facto jako swoisty układ sieci — układ o różnym stopniu powiązania, skomplikowanych systemach połączeń; cechujący się bardzo wyraźnym nakładaniem się na siebie.
Rzeczywistość gospodarczo-polityczna przełomu tysiącleci w Europie i w większości krajów świata nie pozwala wręcz na izolację przestrzenną pojedynczego miasta. Miasta funkcjonują w sieciach, których granice są wyznaczane wielkością ośrodków znajdujących się w układzie, specyfiką bazy ekonomicznej, specyfiką kulturową czy podobieństwem lub bliskością geograficzną.
Usieciowienie miast — również w wymiarze transgranicznym — nie jest jednak zjawiskiem nowym.
Na kwestie te zwracano uwagę w badaniach nad dziejami miast od wielu lat. Dotyczy to zarówno badań historyczno-osadniczych (m.in. Hohenberg, Lees, 1985; Greif, 2006), jak i geograficzno-osadniczych (m.in. Komorowski, 2005). Wielość ujęć w obu dziedzinach można sprowadzić do wspólnego wniosku: usieciowienie miast jest zjawiskiem trwałym i stale towarzyszącym rozwojowi kultur miejskich.
Zauważalne różnice odnoszą się jedynie do skali zjawiska oraz zmieniających się podstaw współpracy.

W naukach historycznych szczególnie podkreśla się rolę sieci miejskich jako płaszczyzn rozwojowych poszczególnych okresów historycznych. Ich trwałość, chociaż poddawana różnym korektom, stanowi w tym ujęciu tło współczesnych układów osadniczych, zwłaszcza tych, które mają dziś największe znaczenie.

W naukach geograficznych sieci miast najchętniej są badane w tych przypad­kach, w których układ taki wyraźnie wyodrębnia się ogromem skali lub charakte­rystycznym elementem geograficznym. Na tej fali powstało m.in. pojęcie miast globalnych czy miast sieciowych.
Niestety, nieczęsto podkreśla się w nich, że zja­wiska te można obserwować także w ujęciu retrospektywnym.
Miasto światowe według koncepcji S. Sassen (2001) w zasadzie jest tożsame tzw. miastu — światu, którego specyfikę dla okresu feudalnego już wcześniej obrazowo naszkicował F. Braudel (1992 a, 1992 b).

Najczytelniejszą próbą pogodzenia stanowisk geografów i historyków co do usieciowienia miast była niewątpliwie praca L.H. Lees i P. Hohenberga (1985, 1995) o umiastowieniu Europy.
Zagadnienie sieciowości autorzy pracy wkomponowali w opis procesu urbanizacji, potraktowanego w kategoriach cią­głości — od okresu feudalnego aż po XX wiek. Istotność tej próby z punktu wi­dzenia wyjaśnień specyfiki rozwoju sieci miast polega zwłaszcza na zestawieniu dwóch różnych koncepcji: teorii ośrodków centralnych i modelu system — sieci (networksystem).
W przywoływanej wcześniej pracy szczególne znaczenie miało wprowadzenie modelu wyjaśniającego rozwój miast sieciowych w przeszłości. Jakkolwiek wyjaśnienie tej kwestii odnajdujemy także w innych, zwłaszcza póź­niejszych pracach o historycznym usieciowieniu miast (Spufford, 2003; Taylor, 2004), to dopiero w tej książce eksplikację oparto na w miarę rozbudowa­nym modelu.

Model typu system — sieci został przedstawiony szczegółowo w pierwszej części niniejszego opracowania jako tło dla próby omówienia specyfiki rozwoju sieci miast na części obszaru współczesnej Polski w okresie wczesnonowożytnym. Celem nadrzędnym wykorzystania tego modelu zaś była próba odpowiedzi na pytanie — o ile model przedstawiony przez P. Hohenberga i L.H. Lees potwierdza się dla ziem polskich?
Opracowanie to z uwagi na geograficzno-histo­ryczny charakter w wielu kwestiach odbiega od „klasycznych" ujęć sieci miej­skich prezentowanych w naukach historycznych — tak w literaturze zagranicznej [...]
jak i krajowej [...]

Opracowanie niniejsze nie zachowuje wszystkich rygorów studium geograficznego, zwłaszcza w kwestii ścisłego trzymania się aspektów metodologicznych. W przeciwieństwie do badań nad współczesną przestrzenią obszaru Polski brak bowiem dla badanego okresu pełnej bazy danych źródłowych (tzw. pierwotnych).
Uniemożliwia to używanie stwierdzeń kategorycznych. W wielu kwestiach zatem możliwe jest jedynie odtworzenie rzeczywistości. Wpływa to z kolei na wiary­godność otrzymanych wyników, która w porównaniu z opracowaniami odnoszącymi się do współczesności czy nawet okresu industrialnego jest niższa.

W pracy starano się zachować poprawność metodologiczną i terminologiczną opracowaną w sferze badań geografii miast oraz geografii historycznej (por. m.in.: Buczek, 1958; Carter, 1987; Dobrowolska, 1953; Dylik, 1971; Dziewoński, 1967; Jerczyński, 1977; Hładyłowicz, 1932; Krzysztofik, 2003, Lalik, 1975; Janiszewski, 1991; Jelonek, 1963; Kiełczewska-Zaleska, 1977; Koter,1994; Kulesza, 2001; Liszewski, Maik, 2000; Maik, 1992; Rutkowska-Płachcińska, 1966). Jest to problem o tyle istotny, że pozwala ominąć wiele nieporozumień w definiowaniu lub uogólnianiu tych samych zjawisk i procesów, rozważanych jednak z odmiennych punktów widzenia. Przykład zastosowania m.in. koncepcji ośrodków centralnych prezentowany w dalszej części pracy jest tu dość wymowny.

Drugą niezwykle ważną kwestią było nawiązanie do niektórych prac historycznych (m.in.: Bieniarzówna, 1963; Grochulska, 1973; Kiryk, 1991; Korgul, 1991; Małecki, 1968; Mączak, 1968; Ochmański, 1958; Opas, 1970, 1971; Szczygieł, 2002; Wiesiołowski, 1985; Wyrobisz, 1967, 1974, 1976 a, 1976 b, 1987; Zajączkowski, 1966), w których zwrócono uwagę na różne aspekty gospodarcze i gospodarczo-społeczne związane z wczesno-nowożytnymi uwarunkowaniami funkcjonowania miast i ich bazy ekonomicznej.
Wiele zagadnień obejmujących tę problematykę podjęto także w licznych monografiach miast i regionów.
Najważniejsze z nich zestawiono w Bibliografii.

Praca o koncepcji rozwoju miast w ramach układu lokalizacyjnego typu system — sieci była trudna w realizacji z kilku powodów.
Po pierwsze, jest to praca pisana przez geografa historycznego wywodzącego się ze środowiska geograficznego.
Stosowanie różnych warsztatów badawczych geografów historycznych wywodzących się z obu środowisk niesie ze sobą pewne konsekwencje, które przejawiają się przede wszystkim w sposobie spojrzenia na podobne zagadnienie. W niniejszej publikacji jest to więc raczej ujęcie teoretyczno-empiryczne.
Po drugie, jest to model stosunkowo rzadko pojawiający się w krajowych publikacjach historycznych.
Jeszcze mniej znany jest w środowisku geograficznym i to pomimo faktu, że został zaprezentowany jako alternatywa koncepcji ośrodków centralnych — jednej z kilku najważniejszych i bardzo często wykorzystywanej w geografii osadnictwa. Rolą autora było więc przybliżenie koncepcji — i próba jej oceny.
W tej drugiej kwestii nawiązano także do istniejących recenzji.

Kolejny problem stanowiło oparcie się z jednej strony na wtórnym materiale źródłowym, z drugiej zaś — pojawiające się braki źródłowe. Jak już wcześniej zasygnalizowano, w wielu przypadkach rzeczywistość musiała być odtworzona na podstawie takich elementów, jak: podobieństwo funkcjonalne, geograficzno-lokalizacyjne, działające siły i mechanizmy miastotwórcze, dostępne dane cząst­kowe i inne.

W pracy starano się jednak, by ogół istniejących utrudnień badawczych, a także pewne nieścisłości terminologiczne nie stanęły na drodze próbie przybli­żenia i wykorzystania jednej z bardziej interesujących koncepcji wyjaśniania pro­cesów urbanizacji — modelu układu lokalizacyjnego miast typu system — sieci P. Hohenberga i L.H. Lees. Wspomnieć w tym miejscu należy, że dysku­syjne jest nawet polskie tłumaczenie określenia network system jako tytułowy sys­tem — sieci. Proponowane tłumaczenie tego terminu w odniesieniu do geogra­ficznych definicji sieci miejskiej i systemu miejskiego może budzić wiele wątpli­wości.
Zdecydowano się go użyć z co najmniej dwóch powodów. Po pierwsze, dyskusyjne są także inne określenia: system — sieć, system sieciowy, system po­wiązań czy sieć systemów. Drugą kwestią jest nawiązanie do pionierskiego arty­kułu A. Wyrobisza (1989), w którym autor zasygnalizował podstawowe za­łożenia rozważanej koncepcji oraz postulował potrzebę dalszych jej badań i wy­korzystania.

Niniejsza książka jest próbą wyjścia naprzeciw tym postulatom. W zasadzie jest to pierwsze, empiryczne ujęcie omawianego modelu w odniesieniu do ziem polskich. Ideą książki było w tym kontekście wskazać zależności rozwoju wczesnonowożytnej sieci miejskiej w dorzeczu Wisły z różnorodnymi uwarunkowa­niami: geograficznymi (m.in. położenie i lokalizacja dróg wodnych, miast czy państw), ekonomicznymi (m.in. problem pańszczyzny, popytu i podaży produkcji rolniczej), społecznymi (m.in. rola szlachty i magnaterii, urbanizacja wsi), czy prawno-własnościowymi.

Wszystkie te problemy doczekały się wielu znaczących opracowań. Uwaga ta dotyczy szczególnie różnych, szczególnie ekonomicznych, aspektów tzw. handlu wiślanego. Celem była zatem próba znalezienia zależności między działającymi procesami i zjawiskami gospodarczymi oraz społecznymi a modelem formowania się ówczesnej sieci miejskiej. Zestawienie obu problemów wykazało znaczące korelacje i sprzężenia, szczególnie jeśli chodzi o kwestię — charakterystycznego dla tego okresu — układu lokalizacyjnego miast.

Podjętego tematu nie wyczerpano, ale wskazana jest niewątpliwie dalsza kry­tyka modelu i jego rozwinięcia zarówno teoretyczna, jak i empiryczna. Rozwinię­cie tych kwestii byłoby niezmiernie istotne z punktu widzenia pogłębienia wiedzy na temat sieciowych modeli urbanizacji, tym bardziej że w wielu punktach mają one swe analogie do uwarunkowań współczesnych.


TREŚĆ :

Wprowadzenie

Teoria i jej odniesienia w literaturze

System — sieci a teoria miejsc centralnych
Kwestia przedpola i zaplecza
Dynamika układów
Odniesienia i nawiązania do koncepcji

Układ lokalizacyjny miast typu system — sieci na ziemiach polskich w okresie wczesnonowożytnym

Ramy czasoprzestrzenne
Przed powstaniem układu. Okres inicjacji układu
Polifunkcyjne tło i mechanizmy społeczno-ekonomiczne układu
— Kwestia pańszczyzny
— Szlachta i magnateria a relacje miasto — wieś
— Kwestia urbanizacji wsi
— Kwestia własności ziemskiej i jej zróżnicowań
— Kwestia transportu
— Popyt i podaż a rdzenie i peryferia
— Kwestia polityki miejskiej i zróżnicowań kulturowych
 
Typologia miast układu lokalizacyjnego

Typologia funkcjonalna układu lokalizacyjnego miast typu system — sieci na ziemiach Polski
— Miasta — ośrodki rejonu produkcji rolnej (leśnej)
—— Siemiatycze
—— Narew
—— Ostrołęka
— Miasta — porty rzeczne zaplecza produkcji rolniczej oraz strefy przedpola
—— Sieniawa
—— Warszawa
— Ośrodki nieportowe o funkcjach pomocniczych transportu
—— Oleszyce
—— Skierniewice
—— Stanisławów
— Miasta — porty morsko-śródlądowe, dominujące ośrodki regionalne przedpola
—— Gdańsk
Typologia przestrzenno-rozwojowa układu lokalizacyjnego miast typu system — sieci na ziemiach Polski
— Strefa przedpola (foreland)
— Strefa zaplecza (hinterland)
— Zespół typologiczny — C [...] i NC [...]
— Zespół typologiczny — N [...]
— Zespół typologiczny — WF

Zakończenie

Aneks [Lokacje miejskie na obszarze strefy hinterlandu w latach 1450—1800
w układzie tabeli i kolumn]

Bibliografia

Summary
Zusammenfassung

Koszyk  

Brak produktów

Dostawa 0,00 zł
Suma 0,00 zł

Realizuj zamówienie

Szukaj