Tagi

Śląsk historia Górny Śląsk prawo sztuka religia kościół architektura kultura Opole zabytki Polska polityka socjologia psychologia malarstwo Katowice muzeum policja pedagogika fotografia zarządzanie dzieje administracja ekonomia kobieta szkoła literatura archeologia średniowiecze język Niemcy Żydzi miasto budownictwo wojna prasa Wrocław media społeczeństwo edukacja Gliwice Racibórz starożytność katalog językoznawstwo wojsko etnologia marketing Bytom filozofia dziennikarstwo dzieci film wykopaliska parafia dziecko XIX w. etnografia Rzym przyroda geografia kolekcja Europa wychowanie Cieszyn słownik ekologia Kraków grafika Rosja komunikacja rodzina śmierć nauczyciel wystawa rozwój ksiądz Czechy Śląsk Cieszyński semen antyk technika przemysł biografia Częstochowa nauka muzyka Łódź urbanistyka terapia Ukraina kresy ochrona sąd reklama medycyna górnictwo tradycja BEZPIECZEŃSTWO Grecja klasztor człowiek biblia plebiscyt liturgia badania teatr choroba Zaolzie literaturoznawstwo młodzież pocztówki poezja ustrój Judaica teoria szkolnictwo internet kult II RP synagoga biznes wspomnienia proza krajobraz proces folklor Nysa PRL Poznań kopalnia zakon region kino turystyka etyka rzeźba planowanie antropologia skarby życie państwo Śląsk Opolski Unia Europejska Bóg Bizancjum zdrowie przestrzeń teologia Warszawa władza przestępstwo usługi emigracja dziedzictwo radio telewizja niepełnosprawność oświata nauczanie Sosnowiec dwór rysunek wizerunek biskup przedsiębiorstwo samorząd terytorialny Bielsko-Biała praca miasta pamięć transport II wojna światowa szlachta samorząd las kościoły kulturoznawstwo cystersi informacja fizyka historia kultury więzienie matematyka dydaktyka obóz Opolszczyzna logistyka gwara uczeń sport naród ciało lwów finanse plastyka gender Konstytucja UE Rudy prawosławie pałac przestępczość tożsamość kultura łużycka rozwój przestrzenny Litwa słowianie katastrofa język niemiecki opieka Księstwo Opolskie duchowieństwo środowisko reportaż wiara Białoruś archiwalia filologia technologia resocjalizacja książka historia sztuki stara fotografia sztuka nieprofesjonalna logika Pszczyna demokracja Chorzów pielgrzymka język polski Kaszuby podróże mechanika gospodarka prawo karne legenda energetyka Zabrze powieść islam cesarz Monachium Świdnica hagiografia cenzura Zagłębie Dąbrowskie ekonomika rewitalizacja Góra Św. Anny dyskurs demografia Jan Cesarstwo Rzymskie tekst okupacja łacina kolej hutnictwo Żyd Prezydent polszczyzna modernizm granica geologia diecezja historiografia wolność neolit Galicja dom zamek atlas mapa powstania śląskie Gombrowicz Rej metalurgia uniwersytet gazeta służba Polacy informatyka procesy projektowanie slawistyka integracja 1939 Wielkopolska regionalizm handel USA XX wiek sentencje sanacja projekt kryminalistyka protestantyzm energia Francja sanktuarium rynek barok fotografia artystyczna Strzelce Opolskie pomoc społeczna narodowość księga cesarstwo artysta inzynieria stres Ameryka twórczość Dominikanie Pomorze studia miejskie miłość reprint kulinaria Będzin kartografia myśli granice muzealnictwo terroryzm komunikowanie prawo europejskie pożar XX w. mediacja urbanizacja mieszkańcy identyfikacja konserwacja nazizm XIX wiek Anglia modelowanie ludzie inwestycje konkurencyjność Hegel Krapkowice broń osadnictwo konsumpcja flora powstania W mniejszość strategie zachowanie jedzenie zabytek Indie jubileusz public relations szczęście antologia zwierzęta fauna Gdańsk powódź przemoc przedszkole materiałoznawstwo inżynieria materiałowa konflikt Prusy frazeologia Słowacja dramat Chorwacja Odra wywiad apteka metodologia Nietzsche kronika propaganda Izrael język angielski księstwo Włochy praktyka Siewierz farmacja Wilno bank esej firma ikona kara pracownik socjalny kryzys wino szkice Rybnik gimnazjum III Rzesza organizacja lęk Jasna Góra kodeks aksjologia Fabian Birkowski psychologia rozwojowa kapitał feminizm dyplomacja rzecznik hermeneutyka Conrad humanizm pogrzeb topografia kompozytor migracja infrastruktura DNA wielokulturowość przepisy Bydgoszcz socrealizm Ruda Śląska Romowie komiks Hitler ochrona środowiska Japonia system kościół katolicki korupcja Kant sacrum socjalizacja złote Mikołów transformacja ikonografia zawód Miłosz klient Habermas święty Białoszewski hobby Gleiwitz Polonia dusza wybory Księstwo Raciborskie genetyka biologia karne interpretacje dokumenty fałszerstwo pradzieje franciszkanie AZP poradnik Łambinowice endecja kolekcjonerstwo wieś etniczność polski kształcenie Grodków jaskinia rasa Italia psychika woda ołtarz etymologia album psychologia osobowości anglistyka industrializacja lotnictwo zwyczaje pocztówka politologia gotyk historia literatury autonomia papież Hiszpania Piłsudski powstanie śląskie Jura biblioteka święci epoka brązu język rosyjski ryzyko postępowanie postępowanie administracyjne Wittgenstein mit wody rzeka ryby prawo cywilne 1914 analiza leksyka przesladowania książę ROSYJSKI semantyka POLONISTYKA Matejko więziennictwo produkt Wielka Brytania Chiny podręcznik pamiętnik gmina autyzm metropolia katedra problematyka król kalendarz narkotyki globalizacja Niemodlin plan grodziska medioznawstwo pisarz pacjent chrześcijaństwo kicz prawa człowieka katolicyzm osobowość Ślązacy monografia symbol biogram praca socjalna Kaszubi tkanina metafora pragmatyzm Twardowski buddyzm architektura drewniana Huculszczyzna pedagog wiatr studia Derrida rzemiosło ciąża Żywiec Bończyk dysfunkcje arcydzieła Kapuściński cierpienie mowy unia zbrodnia patologia informacja publiczna antroponimia gleba pracownik frazeologizmy kodeks postępowania administracy Kanada Olkusz pies podróż KATYŃ ptaki Śląski wizja VINCENZ obraz komputer przeszłość odpowiedzialność dieta regionalistyka nowy jork decyzja administracyjna stadion Namysłów osiedle powstanie kardynał

Szukaj

Układ lokalizacyjny miast typu system — sieci na obszarze Polski — Robert Krzysztofik

Układ lokalizacyjny miast typu system — sieci na obszarze Polski — Robert Krzysztofik

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego — Katowice 2009
Stron 136, ryc., tab., przypisy, aneks, miękka oprawa foliowana, format ok. 24 cm x 17 cm

Niski nakład !

Więcej szczegółów


18,00 zł

1 dostępny

Ostatnie egzemplarze!

30 other products in the same category:

Z notatki wydawniczej :

W pracy nie przestrzega się wszystkich rygorów studium geograficznego, zwłaszcza jeśli chodzi o aspekt metodologiczny. Dla badanego okresu brak pełnej bazy danych źródłowych (tzw. pierwotnych), w wielu kwestiach zatem możliwe jest jedynie odtworzenie rzeczywistości.
Autor niniejszego opracowania jest geografem historycznym wywodzącym się ze środowiska geograficznego, prezentuje więc ujęcie teoretyczno-empiryczne analizowanego zagadnienia.
Omawiany model stosunkowo rzadko pojawia się w krajowych publikacjach historycznych, a jeszcze mniej znany jest w środowisku geograficznym. Rolą autora w tym względzie było przybliżenie zastosowanej koncepcji i próba jej oceny. Chodziło bowiem o to, by problemy badawcze, a także pewne nieścisłości terminologiczne nie utrudniły próby przybliżenia i zastosowania jednej z bardziej interesujących koncepcji wyjaśniania procesów urbanizacji – modelu układu lokalizacyjnego miast typu system – sieci P. Hohenberga i L.H. Lees.

O AUTORZE :

Robert Krzysztofik, dr, adiunkt w Katedrze Geografii Ekonomicznej Uniwersytetu Śląskiego (Zakład Gospodarki Przestrzennej). Zainteresowania naukowe koncentrują się na zagadnieniach dotyczących: genezy, rozwoju i funkcjonowania miast oraz systemów miast.
Problematykę tą rozwiązuje z punktu widzenia: geografii miast, geografii ekonomicznej, geografii historycznej i gospodarki przestrzennej. Autor lub współautor 10 książek monograficznych, 1 przewodnika do ćwiczeń, redaktor 1 książki oraz autor lub współautor kilkudziesięciu artykułów naukowych poświęconych problematyce miejskiej, w tym także w języku angielskim.
W latach 2009–2012 był w Uniwersytecie Śląskim kierownikiem międzynarodowego Projektu SHRINK SMART, poświęconemu procesowi kurczenia się miast.

WPROWADZENIE [obszerne fragmenty]

Rozwój współczesnych systemów osadniczych w Europie i w Polsce przechodzi największe w swej historii zmiany. Dynamika procesów urbanizacyjnych, globalizacja gospodarki, postęp społeczny sprawiają, że miasta, a w zasadzie ich sieci, stają się głównymi arenami przeobrażeń kontynentu europejskiego.
Specyfika zmian życia społeczno-ekonomicznego zarówno w Europie, jak i na świecie coraz częściej jest sprowadzana do zjawiska usieciowienia (por. m.in.: Batten, 1995; Stryjakiewicz, 2001; Global Networks..., 2002; Taylor, 2003). Pod tym pojęciem rozumie się zwykle zdefiniowane zbiory miast cechujące się widoczną samoorganizacją opartą na współpracy ekonomiczno-społecznej oraz wynikających z niej konkretnych układach powiązań. Specyfiką układów miast sieciowych jest ich transgraniczny, a najczęściej transkontynentalny charakter. Postęp społeczno-ekonomiczny ostatnich dwóch stuleci sprawił, że mówiąc o współczesnym układzie osadniczym (tu: miejskim), traktuje się go de facto jako swoisty układ sieci — układ o różnym stopniu powiązania, skomplikowanych systemach połączeń; cechujący się bardzo wyraźnym nakładaniem się na siebie.
Rzeczywistość gospodarczo-polityczna przełomu tysiącleci w Europie i w większości krajów świata nie pozwala wręcz na izolację przestrzenną pojedynczego miasta. Miasta funkcjonują w sieciach, których granice są wyznaczane wielkością ośrodków znajdujących się w układzie, specyfiką bazy ekonomicznej, specyfiką kulturową czy podobieństwem lub bliskością geograficzną.
Usieciowienie miast — również w wymiarze transgranicznym — nie jest jednak zjawiskiem nowym.
Na kwestie te zwracano uwagę w badaniach nad dziejami miast od wielu lat. Dotyczy to zarówno badań historyczno-osadniczych (m.in. Hohenberg, Lees, 1985; Greif, 2006), jak i geograficzno-osadniczych (m.in. Komorowski, 2005). Wielość ujęć w obu dziedzinach można sprowadzić do wspólnego wniosku: usieciowienie miast jest zjawiskiem trwałym i stale towarzyszącym rozwojowi kultur miejskich.
Zauważalne różnice odnoszą się jedynie do skali zjawiska oraz zmieniających się podstaw współpracy.

W naukach historycznych szczególnie podkreśla się rolę sieci miejskich jako płaszczyzn rozwojowych poszczególnych okresów historycznych. Ich trwałość, chociaż poddawana różnym korektom, stanowi w tym ujęciu tło współczesnych układów osadniczych, zwłaszcza tych, które mają dziś największe znaczenie.

W naukach geograficznych sieci miast najchętniej są badane w tych przypad­kach, w których układ taki wyraźnie wyodrębnia się ogromem skali lub charakte­rystycznym elementem geograficznym. Na tej fali powstało m.in. pojęcie miast globalnych czy miast sieciowych.
Niestety, nieczęsto podkreśla się w nich, że zja­wiska te można obserwować także w ujęciu retrospektywnym.
Miasto światowe według koncepcji S. Sassen (2001) w zasadzie jest tożsame tzw. miastu — światu, którego specyfikę dla okresu feudalnego już wcześniej obrazowo naszkicował F. Braudel (1992 a, 1992 b).

Najczytelniejszą próbą pogodzenia stanowisk geografów i historyków co do usieciowienia miast była niewątpliwie praca L.H. Lees i P. Hohenberga (1985, 1995) o umiastowieniu Europy.
Zagadnienie sieciowości autorzy pracy wkomponowali w opis procesu urbanizacji, potraktowanego w kategoriach cią­głości — od okresu feudalnego aż po XX wiek. Istotność tej próby z punktu wi­dzenia wyjaśnień specyfiki rozwoju sieci miast polega zwłaszcza na zestawieniu dwóch różnych koncepcji: teorii ośrodków centralnych i modelu system — sieci (networksystem).
W przywoływanej wcześniej pracy szczególne znaczenie miało wprowadzenie modelu wyjaśniającego rozwój miast sieciowych w przeszłości. Jakkolwiek wyjaśnienie tej kwestii odnajdujemy także w innych, zwłaszcza póź­niejszych pracach o historycznym usieciowieniu miast (Spufford, 2003; Taylor, 2004), to dopiero w tej książce eksplikację oparto na w miarę rozbudowa­nym modelu.

Model typu system — sieci został przedstawiony szczegółowo w pierwszej części niniejszego opracowania jako tło dla próby omówienia specyfiki rozwoju sieci miast na części obszaru współczesnej Polski w okresie wczesnonowożytnym. Celem nadrzędnym wykorzystania tego modelu zaś była próba odpowiedzi na pytanie — o ile model przedstawiony przez P. Hohenberga i L.H. Lees potwierdza się dla ziem polskich?
Opracowanie to z uwagi na geograficzno-histo­ryczny charakter w wielu kwestiach odbiega od „klasycznych" ujęć sieci miej­skich prezentowanych w naukach historycznych — tak w literaturze zagranicznej [...]
jak i krajowej [...]

Opracowanie niniejsze nie zachowuje wszystkich rygorów studium geograficznego, zwłaszcza w kwestii ścisłego trzymania się aspektów metodologicznych. W przeciwieństwie do badań nad współczesną przestrzenią obszaru Polski brak bowiem dla badanego okresu pełnej bazy danych źródłowych (tzw. pierwotnych).
Uniemożliwia to używanie stwierdzeń kategorycznych. W wielu kwestiach zatem możliwe jest jedynie odtworzenie rzeczywistości. Wpływa to z kolei na wiary­godność otrzymanych wyników, która w porównaniu z opracowaniami odnoszącymi się do współczesności czy nawet okresu industrialnego jest niższa.

W pracy starano się zachować poprawność metodologiczną i terminologiczną opracowaną w sferze badań geografii miast oraz geografii historycznej (por. m.in.: Buczek, 1958; Carter, 1987; Dobrowolska, 1953; Dylik, 1971; Dziewoński, 1967; Jerczyński, 1977; Hładyłowicz, 1932; Krzysztofik, 2003, Lalik, 1975; Janiszewski, 1991; Jelonek, 1963; Kiełczewska-Zaleska, 1977; Koter,1994; Kulesza, 2001; Liszewski, Maik, 2000; Maik, 1992; Rutkowska-Płachcińska, 1966). Jest to problem o tyle istotny, że pozwala ominąć wiele nieporozumień w definiowaniu lub uogólnianiu tych samych zjawisk i procesów, rozważanych jednak z odmiennych punktów widzenia. Przykład zastosowania m.in. koncepcji ośrodków centralnych prezentowany w dalszej części pracy jest tu dość wymowny.

Drugą niezwykle ważną kwestią było nawiązanie do niektórych prac historycznych (m.in.: Bieniarzówna, 1963; Grochulska, 1973; Kiryk, 1991; Korgul, 1991; Małecki, 1968; Mączak, 1968; Ochmański, 1958; Opas, 1970, 1971; Szczygieł, 2002; Wiesiołowski, 1985; Wyrobisz, 1967, 1974, 1976 a, 1976 b, 1987; Zajączkowski, 1966), w których zwrócono uwagę na różne aspekty gospodarcze i gospodarczo-społeczne związane z wczesno-nowożytnymi uwarunkowaniami funkcjonowania miast i ich bazy ekonomicznej.
Wiele zagadnień obejmujących tę problematykę podjęto także w licznych monografiach miast i regionów.
Najważniejsze z nich zestawiono w Bibliografii.

Praca o koncepcji rozwoju miast w ramach układu lokalizacyjnego typu system — sieci była trudna w realizacji z kilku powodów.
Po pierwsze, jest to praca pisana przez geografa historycznego wywodzącego się ze środowiska geograficznego.
Stosowanie różnych warsztatów badawczych geografów historycznych wywodzących się z obu środowisk niesie ze sobą pewne konsekwencje, które przejawiają się przede wszystkim w sposobie spojrzenia na podobne zagadnienie. W niniejszej publikacji jest to więc raczej ujęcie teoretyczno-empiryczne.
Po drugie, jest to model stosunkowo rzadko pojawiający się w krajowych publikacjach historycznych.
Jeszcze mniej znany jest w środowisku geograficznym i to pomimo faktu, że został zaprezentowany jako alternatywa koncepcji ośrodków centralnych — jednej z kilku najważniejszych i bardzo często wykorzystywanej w geografii osadnictwa. Rolą autora było więc przybliżenie koncepcji — i próba jej oceny.
W tej drugiej kwestii nawiązano także do istniejących recenzji.

Kolejny problem stanowiło oparcie się z jednej strony na wtórnym materiale źródłowym, z drugiej zaś — pojawiające się braki źródłowe. Jak już wcześniej zasygnalizowano, w wielu przypadkach rzeczywistość musiała być odtworzona na podstawie takich elementów, jak: podobieństwo funkcjonalne, geograficzno-lokalizacyjne, działające siły i mechanizmy miastotwórcze, dostępne dane cząst­kowe i inne.

W pracy starano się jednak, by ogół istniejących utrudnień badawczych, a także pewne nieścisłości terminologiczne nie stanęły na drodze próbie przybli­żenia i wykorzystania jednej z bardziej interesujących koncepcji wyjaśniania pro­cesów urbanizacji — modelu układu lokalizacyjnego miast typu system — sieci P. Hohenberga i L.H. Lees. Wspomnieć w tym miejscu należy, że dysku­syjne jest nawet polskie tłumaczenie określenia network system jako tytułowy sys­tem — sieci. Proponowane tłumaczenie tego terminu w odniesieniu do geogra­ficznych definicji sieci miejskiej i systemu miejskiego może budzić wiele wątpli­wości.
Zdecydowano się go użyć z co najmniej dwóch powodów. Po pierwsze, dyskusyjne są także inne określenia: system — sieć, system sieciowy, system po­wiązań czy sieć systemów. Drugą kwestią jest nawiązanie do pionierskiego arty­kułu A. Wyrobisza (1989), w którym autor zasygnalizował podstawowe za­łożenia rozważanej koncepcji oraz postulował potrzebę dalszych jej badań i wy­korzystania.

Niniejsza książka jest próbą wyjścia naprzeciw tym postulatom. W zasadzie jest to pierwsze, empiryczne ujęcie omawianego modelu w odniesieniu do ziem polskich. Ideą książki było w tym kontekście wskazać zależności rozwoju wczesnonowożytnej sieci miejskiej w dorzeczu Wisły z różnorodnymi uwarunkowa­niami: geograficznymi (m.in. położenie i lokalizacja dróg wodnych, miast czy państw), ekonomicznymi (m.in. problem pańszczyzny, popytu i podaży produkcji rolniczej), społecznymi (m.in. rola szlachty i magnaterii, urbanizacja wsi), czy prawno-własnościowymi.

Wszystkie te problemy doczekały się wielu znaczących opracowań. Uwaga ta dotyczy szczególnie różnych, szczególnie ekonomicznych, aspektów tzw. handlu wiślanego. Celem była zatem próba znalezienia zależności między działającymi procesami i zjawiskami gospodarczymi oraz społecznymi a modelem formowania się ówczesnej sieci miejskiej. Zestawienie obu problemów wykazało znaczące korelacje i sprzężenia, szczególnie jeśli chodzi o kwestię — charakterystycznego dla tego okresu — układu lokalizacyjnego miast.

Podjętego tematu nie wyczerpano, ale wskazana jest niewątpliwie dalsza kry­tyka modelu i jego rozwinięcia zarówno teoretyczna, jak i empiryczna. Rozwinię­cie tych kwestii byłoby niezmiernie istotne z punktu widzenia pogłębienia wiedzy na temat sieciowych modeli urbanizacji, tym bardziej że w wielu punktach mają one swe analogie do uwarunkowań współczesnych.


TREŚĆ :

Wprowadzenie

Teoria i jej odniesienia w literaturze

System — sieci a teoria miejsc centralnych
Kwestia przedpola i zaplecza
Dynamika układów
Odniesienia i nawiązania do koncepcji

Układ lokalizacyjny miast typu system — sieci na ziemiach polskich w okresie wczesnonowożytnym

Ramy czasoprzestrzenne
Przed powstaniem układu. Okres inicjacji układu
Polifunkcyjne tło i mechanizmy społeczno-ekonomiczne układu
— Kwestia pańszczyzny
— Szlachta i magnateria a relacje miasto — wieś
— Kwestia urbanizacji wsi
— Kwestia własności ziemskiej i jej zróżnicowań
— Kwestia transportu
— Popyt i podaż a rdzenie i peryferia
— Kwestia polityki miejskiej i zróżnicowań kulturowych
 
Typologia miast układu lokalizacyjnego

Typologia funkcjonalna układu lokalizacyjnego miast typu system — sieci na ziemiach Polski
— Miasta — ośrodki rejonu produkcji rolnej (leśnej)
—— Siemiatycze
—— Narew
—— Ostrołęka
— Miasta — porty rzeczne zaplecza produkcji rolniczej oraz strefy przedpola
—— Sieniawa
—— Warszawa
— Ośrodki nieportowe o funkcjach pomocniczych transportu
—— Oleszyce
—— Skierniewice
—— Stanisławów
— Miasta — porty morsko-śródlądowe, dominujące ośrodki regionalne przedpola
—— Gdańsk
Typologia przestrzenno-rozwojowa układu lokalizacyjnego miast typu system — sieci na ziemiach Polski
— Strefa przedpola (foreland)
— Strefa zaplecza (hinterland)
— Zespół typologiczny — C [...] i NC [...]
— Zespół typologiczny — N [...]
— Zespół typologiczny — WF

Zakończenie

Aneks [Lokacje miejskie na obszarze strefy hinterlandu w latach 1450—1800
w układzie tabeli i kolumn]

Bibliografia

Summary
Zusammenfassung

Koszyk  

Brak produktów

Dostawa 0,00 zł
Suma 0,00 zł

Realizuj zamówienie

Szukaj